Seizoensblik

Onder de titel Seizoensblik presenteert Het Behouden Blik de 'vaste' wisselexpositie. Gemiddeld 3 tot 4 keer per jaar wordt een ander deel van de verzameling nader belicht, van verhaal voorzien en in woord en beeld aan u voorgesteld.

Waxine

 

En gezelligheid kende nauwelijks tijd bij waxinelichtjes van Verkade 

Zo luidt de zin uit het liedje 1948 (toen was geluk heel gewoon) gezongen door Gerard Cox. We doen ’s avonds alweer de gordijnen dicht, de wind waait de bladeren van de bomen en we zoeken de gezelligheid weer binnenshuis. Reden genoeg om dit keer aandacht te besteden aan deze tak van het Verkade concern.

Verkade theelicht 12 stVerkade bouilloir lichten

Op 7 maart 1898 opent de firma E.G. Verkade & Zn. in Amsterdam de Waxinelichtfabriek in Amsterdam. De reden ervoor was simpel. Verkade had vijf zoons waarvan er drie voor het zakenleven kozen. Ericus en Arnoldus hadden samen al de leiding overgenomen in de Stoom- Beschuit & Koekfabriek in Zaandam. Verkade besloot dat een driekoppige top in Zaandam niet zou werken. In de tijd van petroleumlampen, kaarsen en gaslicht was het niet vreemd dat hij ervoor koos de fabricage van lang brandende, veilige nachtlichten ter hand te nemen. In Engeland werden paraffinelichten al heel succesvol verkocht. In 1896 wordt het octrooi verworven en in overeenstemming met de Engelsen in 1897 overgenomen. Anton Verkade vertrekt dan voor een half jaar naar Engeland om daar bij de ‘Planet Works’ in Peckham, Londen het vak te leren en in 1898 gaat de fabriek in Amsterdam van start. Anton bedenkt de naam Waxinelichtjes om zo een nieuw product te introduceren en duidelijk te maken dat de nachtlichtjes ook als theelichtjes gebruikt konden worden. Thee werd voornamelijk warm gehouden op oliedrijvertjes en petroleumstellen. De verwachtingen waren hooggespannen maar het zou tot 1902 duren voordat de fabriek een bescheiden winst kon noteren.

Verkade theelichten 1930Verkade theelichten 1960

In 1903 verhuist de fabriek naar Zaandam en vind ook de officiële samensmelting plaats van Bakkerij De Ruyter en Freule Waxine. De Verkade’s van het eerste uur spraken bloemrijk over deze verbintenis. De gloednieuwe fabriek in Zaandam zal ruim 80 jaar in gebruik blijven, waarna deze wordt aangepast aan de eisen des tijds. De nachtlichtjes zijn in de tussenliggende periode meer en meer theelichtjes geworden en zijn voor de jongere generaties vooral een symbool voor gezelligheid. Als ontdekt wordt dat de waxinelichtjes ook als rookverdrijvers kunnen worden gebruikt koopt de gebruiker de lichtjes met een heel andere intentie dan waarmee ze een kleine 100 jaar eerder op de markt gebracht waren.

De pitten van de lichtjes, het geheim van de smid – geen kaars of lichtje brandt zo rustig als een Verkade-lichtje, worden vanaf het begin in het eigen bedrijf gevlochten.

Verkade teepers

Naast de waxine lichten ontwikkelt Verkade ook de bouilloir lichten. Dit zijn grote lichten met meerdere pitten in de vorm van een schijf ananas, waarop in een speciaal komfoor zelfs water gekookt kon worden. Een heel belangrijk ander product waren de tepers. Dit artikel wordt tegenwoordig niet meer gebruikt. Het was een lange stijve pit, omhuld met was die in een messing houder werd gestoken. Hij diende om bijvoorbeeld kaarsenkronen aan te steken.

Verkade BouilloirlichtVerkade BouilloirVerkade waxineplaatjes Verkade voetenstoof                      Verkade theelicht

Bron:
Honderd jaar Verkade, 1886-1986, Zaandam 1986

Het Behouden Blik
Hoofdstraat 99
9982 AC Uithuizermeeden
www.hetbehoudenblik.nl




met aandacht vergaard, een kijkje waard!



 vind ons leuk en blijf op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen via:     hetbehoudenblik

 

(Naar boven)